( سمبل ) به كار گرفته‌اند ؛ و از اين راه به زبان و محتواى سروده‌هاى خود ، غنا بخشيده‌اند . چنان كه در تاريخ شعر فارسى « ذوالفقار » حضرت على ( ع ) نمايه‌اى شده است براى نشان دادن تيغى كه با اخلاص تمام براى پيشبرد دين مبين اسلام در دست آن حضرت بوده است ؛ مانند : حيدر كرّار كو ؟ تا به گه كارزار * از گهر لطف او آب دهد ذوالفقار « 1 » 2 - وقايع تاريخى ، داستانهاى اخلاقى ، حماسه‌هاى دينى و تفسير سخنان امامان معصوم نيز يكى از مهمترين اسباب و دستمايه‌هاى شاعرانه در ميان سخن سرايان فارسى زبان بوده است . بطورى كه از دورهء اول شعر فارسى ، مقدارى از سخنان و رويدادهاى تاريخى مربوط به حضرت على ( ع ) مورد استناد و استشهاد شاعران قرار گرفته ، و در طول هزار و اندى سال بسيارى از وقايع تاريخى زندگى پرافتخار آن حضرت به صورتهاى مختلف با هنرمندى تمام به سلك نظم درآمده است . مانند واقعهء تاريخى « خدو انداختن خصم بر صورت مبارك امير المؤمنين ( ع ) » « 2 » كه بارها مورد بهره‌ورى شاعران فارسى زبان واقع شده و نمونهء اخلاقى والايى براى نشان دادن مروّت و اخلاص ايمان آن حضرت در تمدن اسلامى بوده است . توجه به وقايع تاريخى مربوط به ائمه اهل البيت - عليهم السلام - در طول تاريخ شعر فارسى به حدى بوده كه اگر همهء آنها فراهم آيد ، بىترديد ، چندين مجلد كتاب را به وجود مىآورد . زيرا ، مثلا حديث معروف « غدير خم » : « من كنت مولاه فهذا علىّ مولاه » صدها بار با هنرمندى تمام از سوى شاعران فارسى زبان به نظم درآمده و « غديريه » هايى را در تاريخ فرهنگ و ادب ما به وجود آورده است . 3 - ديگر از مصاديق مذهبى در شعر فارسى ، مدايح و مراثى اهل البيت عليهم - السلام است كه در آنها شاعران ، از اصل و نسب ، فضائل و مناقب ، معجزات ، مكارم اخلاقى و مصائب آن بزرگواران به شيوه‌اى روح‌انگيز يا اندوه‌آميز ياد كرده‌اند . اين گونه شعر فارسى كه بخشى از آن مربوط به مدايح ثامن الائمه حضرت على بن موسى الرضا عليه السلام ، در كتاب حاضر گرد آمده ، سزاوار تحقيق و بررسى است ؛

--> ( 1 ) - ناصر خسرو ، ديوان ، به نقل از لغتنامهء دهخدا . ( 2 ) - داستان مزبور را در مثنوى ، 1 / ب ، 372 - 3843 ملاحظه توان كرد .